86: Eighty Six – Phân Tích & Bình Luận Tập 18

Mới tuần trước vừa nghỉ công chiếu, tuần này cũng y vậy khi thông báo rằng tuần sau sẽ không có tập mới, sang tuần tới mới có tập 86 tiếp theo, rồi lại nghỉ. Như vậy, ngày công chiếu tập mới theo dự tính sẽ rơi vào 04/12 và 18/12. Nhiều bạn hẳn sẽ thắc mắc vì sao A-1 Pictures lớn như thế mà lại để tình trạng này diễn ra thì mình sẽ trả lời ngắn gọn luôn.
Thông thường, một studio lớn như A-1 Pictures sẽ có nhiều phân khu với dây chuyền sản xuất (production line) khác nhau. Một dây chuyền có thể chạy một dự án anime độc lập, nghĩa là nhiều dây chuyền thì sẽ chạy được nhiều dự án song song với nhau. Và một dây chuyền sản xuất sẽ có một đội ngũ riêng chủ lực với thời gian, tiến độ và lịch trình đã được vạch ra sẵn, không đụng hàng với những dây chuyền sản xuất khác. Nghĩa là ở đây, nếu một dây chuyền diễn ra trục trặc, thì họ … sẽ phải tự kiếm cách xử lý. Lí do vì sao bạn sẽ thấy, có khá nhiều dự án từ các studio “lớn” mà họ cũng phải lên MXH để cầu cứu nguồn lực từ bên ngoài. Mình lấy vd, hiện tại một dây chuyền sản xuất của A-1 Pictures đang thực hiện Kaguya-sama season 3 sẽ ra mắt vào giữa năm sau, studio sẽ không thể lấy nguồn lực đang thực hiện của dự án này mà trám vào 86, vì làm như vậy chỉ khiến công việc rối tung hơn khi studio sẽ phải phân chia lại nguồn lực thực hiện, rồi còn tiến độ và lịch trình của Kaguya-sama season 3 thì ai sẽ đảm bảo nếu nguồn lực đang có nhảy qua hết 86?
Chủ quan mà nói, có thể 86 đang gặp trục trặc trong quá trình sản xuất là vì dàn nhân sự thực hiện dưới sự dẫn dắt của đạo diễn Ishii đã quá tham vọng mà chuyển thể “hơn nữa”, nên họ mới cần thêm thời gian để chăm chút cho đứa con cưng này, hoặc, nó phản ánh sự yếu kém của đội ngũ sản xuất trong khâu quản lý. Tuy nhiên, nếu bạn đã xem qua tập tuần này, hẳn bạn cũng đồng ý với mình rằng phong độ và chất lượng 86 đến hiện tại, dù sau cánh rèm họ đang gặp nhiều vấn đề, vẫn rất ổn định và đạt mức cao. Điều này chứng tỏ rằng, những gì đội ngũ đã sửa chữa và cải thiện đều khá hiệu quả. Nếu họ cần thêm thời gian để đạt được chất lượng như hiện tại, thì ta hãy cứ cho họ thêm thời gian!
Khách quan mà nói, dự án 86 trên thực tế được một “dây chuyền” khá mới mẻ của A-1 Pictures đảm nhận. Đây vừa là một dự án debut của đạo diễn Ishii, lẫn dự án đầu tiên Shouta Fujii đảm nhận trong vai trò “sản xuất hoạt họa” (animation producer). Lần đầu sai sót là chuyện không thể tránh khỏi, thay vì tập trung vào những cái sai này, ta hãy tích cực hơn mà nghĩ rằng, lần đầu mà họ thực hiện nên 86 tuyệt cú mèo như vầy là đã quá thành công rồi! Tiềm năng của họ là rất lớn, với kinh nghiệm từ sai phạm có được, thì sau này họ sẽ còn thành công hơn nữa!
.
Quay trở lại tập, đã 2-3 tập liên tiếp mà tác phẩm vẫn giữ vững được phong độ, giữ được cái chất trong xây dựng nhân vật.
“- Chúng là lũ quái vật, được tạo ra từ sự điên loạn của chiến trường.
Ngài muốn chấp nhận chúng vào tổ quốc yêu quý của mình sao?
– Tất nhiên rồi! Đấy là lý tưởng của tôi và của đất nước tôi đang dẫn dắt!”.
Phân tích chút ít về nhân vật Ernst, quý ngài khi mặc bộ quân phục chỉ huy, lẫn đưa ra bài phát biểu tiến hành chiến dịch để làm tăng nhuệ khí quân lực trông ngầu không tả được. Ở đây bạn sẽ thấy sự tương đồng giữa Ernst với hình ảnh Lena ở các tập trước. Ernst quan tâm đến 86, mong muốn họ bình an trở về – cũng như Lena. Ông đưa ra bài phát biểu trước cuộc chiến – cũng như Lena, cũng tự mình đảm nhận quyền chỉ huy như Lena. Ông có một lý tưởng về sự bình đẳng, bác ái – cũng như Lena. Có thể thấy rằng 86 đang làm tất cả mọi thứ để phác họa hình ảnh Ernst như một Lena của liên bang. Ernst là người chính trực, sẽ theo đuổi lý tưởng của mình cho đến cùng, y như Lena vậy!
Đấy là cho đến khi xuất hiện một cảnh làm tăng độ ngầu của ông thêm gấp nhiều lần. Lúc bước chân ra khỏi phòng liên lạc sau khi nói lời tiễn biệt nhóm 86, bỗng dưng, thời gian như slow-mo, chậm lại, ta thấy một nguồn sáng ở trước mặt, và Ernst lúc này đây như hiện thân của bóng tối.
“Hãy quay trở về bằng bất cứ giá nào. Nếu không, tôi sẽ phá hủy cả thế giới này!” – Ernst.
Ernst tuy được phác họa giống Lena, nhưng giữa họ lại có một sự tương phản không thể nào rõ ràng hơn. Tuy có nét tương đồng, nhưng bản chất của họ lại rất khác nhau. Ernst là hình ảnh tượng trưng cho cả liên bang, cả những lý tưởng liên bang theo đuổi. Lý tưởng của ông chính là lý tưởng làm nền xây dựng nên liên bang! Và nếu liên bang phản bội cái ý tưởng này, thì chính bàn tay ông sẽ là thứ đem liên bang đến sự diệt vong. Ernst đã đấu tranh với cộng hòa, đã mất đi tất cả. Nếu liên bang cũng đâm vào vết xe đổ như cộng hòa, thì loài người không xứng để tồn tại và bảo vệ! Ernst thà phá hủy đi tất cả, còn hơn chứng kiến sự thối nát của xã hội và loài người.
Đối lập với Ernst, Lena là hiện thân của chủ nghĩa cá nhân, của niềm tin bất diệt về sự bình đẳng, bác ái, về cái chất tốt đẹp nhất trong mỗi cá nhân của loài người. Cô tin rằng ai cũng sẽ thay đổi được. Lena sinh ra trong một xã hội đã vốn thối nát từ trước, nhưng không bao giờ Lena từ bỏ, hay đánh mất niềm tin vào con người. Dù họ được phác họa giống nhau, nhưng bạn lại có thể thấy sự tương phản mạnh mẽ giữa họ chỉ duy nhất qua một cảnh quay và một câu thoại.
Liên bang mà Ernst dẫn dắt vẫn còn những người tốt, như Frederica, Grethe, cùng với những đồng đội, những con người của liên bang sát cánh cùng 86. Tuy liên bang không là nơi hoàn hảo như mong muốn về một xã hội thật sự công bằng và bình đẳng, nhưng nhìn những người lính sẵn sàng hy sinh, đánh đổi tính mạng của họ để bảo vệ tổ quốc, dù họ có thể rút lui, thì cũng là nơi tốt đẹp lắm rồi! Dù họ có đối xử, có gọi 86 bằng những từ miệt thị, nhưng vẫn sát cánh cùng, thậm chí dẹp đi cái tôi mà chiến đấu cạnh bên vì lợi ích chung, thì chứng tỏ, cái xã hội này vẫn còn chút ít niềm hy vọng đáng để cứu vớt.
Bàn về Shinei và Frederica trong tập, mình phải thật sự khen ngợi seiyuu của Frederica trong đoạn cảnh này đã truyền tải được cái chất giọng cảm xúc, từng lời nói như ghìm chặt vào con tim của người xem. Nếu để ý thì bạn sẽ thấy, có lúc Shinei phải nhíu chân mài, chứng tỏ những lời của Frederica đã chạm đến con tim anh. Có khá nhiều điều thú vị ở đây, giữa Frederica và Shin đến tập này đã tạo được sự kết nối về cảm xúc, thể hiện qua sự tương đồng về hoàn cảnh. Với Frederica, cô xem Shin như một người anh bên cạnh Kiriya, cô không muốn mất thêm người nào nữa trong “gia đình” cô vừa có được, cô không muốn Shin trải qua tình cảnh như Kiriya đã trải qua. Về phần Shin, anh nhìn thấy trong Frederica một phần hình ảnh của anh. Shin đã từng mù quán theo đuổi lũ binh đoàn chỉ để tìm kiếm hình ảnh người anh trai, để nuôi nấng và thực hiện mục đích trả thù, chính sự thù hận đã ràng buộc Shin một thời gian dài.
Ở đây ta thấy, Shin muốn tốt cho Frederica, anh không muốn cô đi theo con đường của mình nên quyết định tự tay phá hủy Kiriya, với hy vọng Frederica sẽ quên cả hai và tiến lên phía trước. Mình không nghĩ những lời Shin buộc miệng nói ra là mang hàm ý xấu, dù anh có nói rằng Frederica chỉ đang sử dụng Shin như một hình ảnh thay thế cho Kiriya để chuộc tội. Nếu Shin không quan tâm, thì anh đã cho phép Frederica đi cùng trong chiến dịch không lối thoát này. Có chăng là, Shin không thật sự nhận ra hành động này đã vô tình đẩy Frederica đi theo con đường cũ của mình, một con đường với đầy sự ám ảnh và thù hận.
Cách sử dụng camera trong đoạn cảnh trò chuyện này cũng khá đặc sắc, bạn sẽ thấy camera sử dụng góc nghiêng ở đoạn đối thoại ban đầu, cho thấy một vị thế cao hơn của Shin, lý lẽ của anh đánh mạnh vào lòng Frederica, và cô bị yếu thế hơn hẳn với những shot dưới tầm mắt (Shin nhìn xuống, Frederica nhìn lên). Sang đoạn thoại thứ hai, khi Frederica “phản bác” lại thì góc quay trở về vị trí bình thường, ngang tầm khuôn mặt hai người, chứng tỏ tính “cân bằng” vì những lời nói của Frederica hoàn toàn có sức nặng riêng ngang hàng với quan điểm Shin. Đặc biệt hơn, nếu xem lại cả đoạn cảnh hội thoại này, bạn sẽ thấy chưa bao giờ khuôn mặt của Shin và Frederica lại xuất hiện ở cùng một khung hình mà luôn bị điều gì đó che đi (vd như khi trong cùng 1 khung hình ban đầu, Fred che đi mặt bằng con gấu, còn không thì đấy là những shot POV sau lưng của nhân vật), dù họ có nhìn vào mặt nhau – nhưng chưa bao giờ khán giả lại chứng kiến được điều này. Nó vẫn thể hiện sự không kết nối của cả hai cho đến những giây phút cuối cùng, lúc Fred chạm vào tay Shin, thì một sự kết nối mới được thiết lập.
Nhìn chung, vẫn là một tập đầy cảm xúc với phong độ và chất lượng cực kì xuất sắc từ A-1 Pictures. Nếu delay mà vẫn giữ được cái chất như vầy thì mình hoàn toàn ủng hộ!